Dava konusunun devri
6100 sayılı HMK'nun 125/2 maddesinde, “Davanın açılmasından sonra, dava konusu davacı tarafından devredilecek olursa, devralmış olan kişi, görülmekte olan davada davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden itibaren devam eder” hükmü yer almaktadır.
Dava konusu nasıl değiştirilir?
6100 sayılı HMK'nun 125/2 maddesinde, “Davanın açılmasından sonra, dava konusu davacı tarafından devredilecek olursa, devralmış olan kişi, görülmekte olan davada davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden itibaren devam eder” hükmü yer almaktadır. Dava devredilebilir mi?
Davacı isterse dava dilekçesini tamamen ıslah ederek dava konusunu değiştirebilirse de, yeni dava konusu önceki dava konusunun yerine geçer ve yine tek bir dava söz konusu olur. Islah ile dava konusu olmayan bir istemin dava kapsamına alınması mümkün değildir. Dava açıldıktan sonra davalı dava konusu malı 3 kişiye devrederse davanın akıbeti ne olur?
20. Usul hukukumuzda da ayrık durumlar dışında dava konusu mal veya hakkın davanın devamı sırasında devredilebileceği kabul edilmiş ve HMK'nın 125. maddesinde (HUMK m.186) dava konusunun taraflarca üçüncü kişiye devir ve temliki hâlinde yapılacak usulü işlemler düzenlenmiştir. Davada taraf değişikliği nasıl yapılır?
Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, dava açıldıktan sonra iki taraftan biri dava konusunu bir başkasına devrederse, diğer taraf dilerse; devreden ile olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan üçüncü kişiye karşı davaya devam eder, dilerse; dava konusunu devreden taraf hakkında davayı tazminat davasına ... Dava konusu değiştirilebilir mi?
(1) Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. (2) Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır. (3) Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Mahkeme dava türünü değiştirebilir mi?
Islah, tek taraflı bir usul işlemi olup, karşı tarafın kabulüne bağlı değildir. Ancak HMK.177 uyarınca ıslah dilekçesinin karşı tarafa tebliği gereklidir. Islah ile vakıalar, dava konusu ve talep sonucu değiştirilebilir. Taraf değişikliği ne zamana kadar yapılabilir?
Davanın tamamen ıslahı ile dava dilekçesi de dahil bütün usul işlemlerinin yapılmamış sayılması söz konusudur ve tamamen ıslah ile talep sonucu ve dava sebebi değiştirilebilir. Islah ile davanın türü değiştirilemez. Aynı konuda tekrar dava açılabilir mi?
Bu durumda iradi taraf değişikliği yoluyla davaya devam edilebilmesi için, mahkeme tarafından verilen kesin süre içinde veya nihai karar verilinceye kadar her zaman, ilgili tarafın talepte bulunması mümkün olacaktır. Bir dava kaç defa yenilenebilir?
Davadan vazgeçmeye muvafakat veren taraf aynı dava ile yeniden karşılaşabilecektir. Davadan bu şekilde vazgeçilmesi sonucunda o dava hiç açılmamış sayılacaktır. Yani karşı tarafın vazgeçmeye ilişkin onayının olması şartı ile harç yatırmak suretiyle aynı dava tekrar açılabilecektir. Dava yanlış kişiye açılırsa ne olur?
Dosyası işlemden kaldırılmış olan bir dava ancak iki kez yenilenebilir. İkinci yenilemeden sonra davanın tekrar (üçüncü defa) takipsiz bırakılması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir (md. 150/6). Dava açıldıktan kaç gün sonra duruşma günü verilir?
Yanlış gösterilen tarafın değiştirilmesine veya eksik gösterilen tarafın davaya katılmasına izin verilmediği zaman, iradî taraf değişikliği ile ihtiyari dava arkadaşlığı meydana getirilmesi gereken haller hariç açılan davanın reddi ve gerçek davacı tarafından veya gerçek davalıya karşı yeni bir davanın açılması gerekir ... Bir dava en fazla kaç yıl sürer?
İddianame ile ceza mahkemesine dava açıldıktan yaklaşık olarak 30-45 gün sonra duruşma davetiyesi elinize ulaşmış olur.